मागच्या वर्षी मदर्स डे ला काढलेला हा फोटो.आई,मी,माझी मुलगी आणि नात......चार पिढ्या एकत्र येण्याचा हा योग दुर्मिळच.म्हणून फोटो टाकला.खरंतर मदर्स डे - हे हल्लीचं फॅड. मग आईबद्दल तीच ठराविक, घासून गुळगुळीत झालेली वाक्य लिहिणं...हे ओघानं आलंच.
आईबद्दलचं अती उदात्तीकरण जे केलं जातं त्यामुळे हल्लीची आई सुपरमॉम होण्याच्या नादात विचार न करता धावत असते.
पण आई ही आईशिवाय एक व्यक्तीही असते ,तिचीही स्वभाव वैशिष्टे असतात, तिलाही कधीकधी आईपण झुगारून जगावंसं वाटतंच की.मातृत्व ही एक वृत्ती आणि कृती आहे जी सगळ्यांमध्ये असते- - पुरुषांमध्येही असते.
आज या मातृत्वाला वंदन करुया.
पण ज्यांना आईच नसते त्यांचं काय????
या संदर्भात
मदर्स डे च्या निमित्ताने,
गुलजार यांची स्वतःच्या आईवरची एक विलक्षण हृद्य कविता.......
त्यांची आई त्यांना लहानपणीच सोडून गेली.त्यांचं हे दुःख अतिशय संयतपणे या कवितेत व्यक्त केलं आहे.कुठेही भावनांचा अतिरेक नाही, शब्दजंजाळता नाही की आक्रोश नाही.अगदी सांधे शब्द... पण काळीज चिरत जाणारे...
या कवितेच्या मराठी अनुवादाचा केलेला एक प्रयत्न.
▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️
आई..........
तुला ओळखू तरी कसा,
तुला बघितलंच नाही कधी.
शोधत असतो मी तुला,
माझ्या चेहऱ्यावरील रेषेरेषेत.
लोक सांगतात, माझे डोळे.. अगदी माझ्या आईसारखे
आहेत.
तसे पाणीदार आहेत माझे डोळे
पण...... तृषार्त आहेत .
कानाला एक छिद्र आहे,
जन्मजात असेल बहुतेक.
किंवा नवस फेडण्यासाठी..
तू टोचलास का गं माझा कान?
माझ्या समोरच्या दातात एक
फट आहे..
तुझ्याही दातात असेल.
तुझ्याही तळपायावर एक
चक्र असेल.
एवढी कशाची घाई झाली तुला,
मला जन्म दिलास....
लगेच निघून गेलीस.
देव दिसला होता तुला????
म्हणून मला सोडून गेलीस??
शोधत असतो सतत...
गवसेल का कुणी?
माझ्या अंगखुणा असलेली ?
तुझ्याशिवाय ही पायाखालची माती .. कधीकधी ,
अनोळखी आणि उपरी वाटते.
आई....
तुला ओळखू तरी कसा,
तुला बघितलंच नाही कधी.
शोधत असतो मी तुला,
माझ्या चेहऱ्यावरील रेषेरेषेत.
▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️▪️
'धूप आने दो', या पुस्तकातून.
#गुलजार
#धूपआनेदो
